MOST-reizen

Minsk 2019

Lieve MOSTerds,

Na lang gewacht te hebben is hier het reisverslag van de Minsk reis 2019. Geniet vol op en laat je meeslepen door deze leuke en prachtige verhalen!

 Alwin – 26 januari

Als voorzitter van de reiscommissie werd ik gevraagd om de eerste dag van de MOST-reis van 2019 te beschrijven, een hele eer. Deze editie van dit jaarlijkse hoogtepunt werd georganiseerd in het lieftallige, brandschone, dictatoriale Wit-Rusland. Onze reis begon, zoals de meeste reizen, op Schiphol. We verzamelden extra vroeg, zo’n drie uur van tevoren, om de kans het vliegtuig te missen te minimaliseren. Alles verliep voorspoedig en in no-time zaten we met zijn allen in het toestel van Ukrainian Airlines naar Minsk.

Na een korte overstap in Kyiv landden we op het besneeuwde Minsk International Airport. Eventjes was het spannend, aangezien Wit-Rusland visumvrij was (toch?), maar we ondervonden geen weerstand bij de immigratiedienst.

Eindelijk waren we er! Weliswaar moe van de vlucht en toe aan een goede nachtrust, maar we waren in het land van de aardappels, de wodka en natuurlijk Loekasjenko. De taxi’s stonden gelijk paraat, waarna een uur lang het donkere Wit-Russische landschap voorbij schoot. De snelweg begon over te gaan in een ringweg, vervolgens bebouwde kom en uiteindelijk onverharde hobbelweggetjes. Na het nodige geslinger doemde het lichtblauwe Happy Hostel op. We werden hartelijk ontvangen door twee oude dametjes en een bekend gezicht, de welkome lach van Vijay. De twee dametjes dirigeerden ons vervolgens met het nodige kabaal naar de voor ons bestemde slaapzalen op de tweede verdieping. Daar, te midden van half-uitgepakte koffers en een scala aan blauwe pantoffeltjes, vielen we uiteindelijk in slaap.

Nicole – 27 januari

Na een korte wat onrustige eerste nacht in het hostel stonden we om acht uur klaar om te vertrekken. Volledige bepakt in onze thermokleding en dikke sjaals en mutsen stapten we in de talloze marsjroetka’s richting het centrum van Minsk. Aleksandra stond daar om elf uur op ons te wachten voor de Free Walking Tour. Aleksandra is een mooie Wit-Russische dame geboren en getogen in Minsk en had de taak gekregen om een ongeregeld zootje van tweeëntwintig Nederlandse toeristen rond te leiden en de ins-en-outs van de stad te vertellen. Een beetje laat, wat een veel voorkomend issue de gehele trip zou blijven, kwamen we aan bij de afgesproken plek. Aleksandra begon met een snelle en korte introductie van Wit-Rusland, over de verschillende regio’s, de relaties met de buurlanden en over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Hierna begonnen met het lopen naar de eerste bezienswaardigheid. We stopten voor een oude kerk in het centrum aan de oever van de Svislatsj rivier. Aleksandra vertelde ons daar dat de rivier Minsk vroeger in tweeën splitste, maar dat de stadsbewoners dit te onhandig begonnen te vinden en hebben besloten bovenop de rivier te gaan bouwen waardoor Minsk één geheel werd. Niet helemaal snappend wat ze bedoelde keek ik uit over het bevroren meer met een klein eilandje erin voor ons. Een mooi uitzicht was het wel, al zeg ik het zelf, alles bedekt met sneeuw en ijs. We vervolgden onze tocht door het kleine gedeelte van het centrum waar nog enkele historische gebouwen stonden overgebleven uit een tijd van voor de Tweede Wereldoorlog. De desastreuze impact van de oorlog op het stadsbeeld van Minsk werd steeds meer duidelijk tijdens de tour. In die jaren werd meer dan 70 procent van de stad verwoest, wat als resultaat heeft dat Minsk niet zoveel mooie historische plekken beschikt. Daarentegen is de Sovjet bouwstijl van de jaren ‘50 en ‘60, met zijn sombere en statige gebouwen, in overmate vertegenwoordigd. Na een uur gelopen te hebben besloot Aleksandra dat het tijd was voor een klein opwarm momentje. Gelukkig, want die zondag was het ongeveer -8 graden, een van onze koudste dagen in Minsk geloof ik! We stopten bij een klein hip urban koffietentje met blini’s en veel lokale jonge mensen. Daarna verder met de tour en nog een paar bezienswaardigheden. Eentje die daarbij uitsprong was ‘het eiland van tranen en moed’. Dit moment bevindt zich op het eilandje aan de zijkant van de Svislatsj rivier en is één van de grootse momenten ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog in de stad. Vier grote standbeelden van wenende vrouwen, representeren de moeders, vrouwen en vriendinnen van de soldaten die aan het front in de oorlog vochten, terwijl zij wachten tot die weer naar huis zouden terugkeren. In het midden van de standbeelden bevinden zich stalen draden, die de zenuwen van de vrouwen uitbeelden. Deze kun je horen wanneer het hard waait. Op die koude en grijze dag zag alles er erg indrukwekkend en onheilspellend uit. Aleksandra eindigde haar tour bij een van de meest prominente overheidsgebouwen en liet ons achter met aanbevelingen voor restaurants en bars. We vervolgende onze dag met een bezoek aan het Nationale Museum, dat bestond uit een aandoenlijk allegaartje aan verschillende exposities en door een gebrek aan (Engelse) uitleg weinig verhelderend was.

Jeffrey – 27 januari

Daar waar de rest van de groep Wit-Russische cultuur opdeed in een museum, besloten wij met zijn vieren om naar de eindgalavoorstelling van de EK kunstschaatsen te gaan kijken, dat toevalligerwijs toen in Minsk gehouden werd. Een afgeladen vol stadion, vier studenten die amper Russisch spreken en nerveuze bewakers maakten de binnenkomst op zichzelf al een avontuur; de schoonheid van de show was er desalniettemin niet minder om.

Alle winnaars van de EK kwamen met een speciaal optreden, wat prachtig was om te zien aangezien de druk van het moeten presteren eraf was. De middag in de Minsk-Arena was fascinerend om te zien maar telde toch een drietal hoogtepunten die nóg bijzonderder waren dan de rest van de show. Namelijk, het optreden van Alina Zagitova, die als zestienjarige wereld-  én Olympisch kampioene werd met een spectaculair optreden. Ook de fysieke verschijning van de Franse kunstschaatser Kevin Aymoz was indrukwekkend. Het moment suprême van de dag was zonder twijfel het optreden van de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko. Tot ieders verbazing kwam hij, vooruitschuifelend op twee ijzertjes, naar het midden van de ijsbaan waar hij trots een toespraak hield over het eerste EK kunstschaatsen ooit gehouden in Minsk en over het succes daarvan. De schamele, in het Engels vertaalde woordgrapjes kwamen niet echt over bij het buitenlandse publiek, toch leken de Wit-Russen en de vele aanwezige Russen zich kostelijk te amuseren, en wij waren uiteraard tevreden door de bijzondere gebeurtenis de man zelf gezien te hebben.

Vol verbazing hebben we gekeken naar de afsluitdans van alle winnaars met ogenschijnlijk onmogelijke houdingen van deze kunstenaars op ijs; het feit dat het onze voorstelling te boven ging verraad tegelijkertijd de motorische en fysieke incapabiliteit van ons vier. Het gala kwam daarmee helaas tot een einde, maar tegelijkertijd was bewezen dat kunstschaatsen zonder twijfel deel uitmaakt van de Wit-Russische cultuur. Het was een bijzonder vermakelijke middag!

Roel – 28 januari

Op 28 januari kwamen we net na het middaguur aan in Brest. De reis vanuit Minsk was zeer gezellig en voorspoedig verlopen, wat misschien wel boven verwachting was van de meeste mensen. Een groot deel van de groep ging gelijk door naar het fort van Brest, zelf ging ik eerst langs het hotel met met drie medereizigers. We legden er wat spullen neer, rustten even uit en begaven ons ook richting het fort. De rondleiding was net afgelopen, maar ook zonder gids was het een indrukwekkend geheel. Bij de hoofdingang verkondigde Joeri Levitan via een luidspreker dat de fascisten de Sovjet-Unie lafhartig waren binnengevallen.

We liepen door de poort, waarin uit verschillende hoeken een ster zichtbaar was. Verderop stond een enorme herdenkingsnaald met daarachter het meest iconische beeld van Brest. Het heldhaftige bouwwerk van een mannenhoofd deed me een beetje aan de sfinx denken. De kerk in het fort was aan de buitenkant gerestaureerd. Voor de binnenkant was geen geld meer, vertelde een van de aanwezige baboesjka’s ons. Vervolgens werd de vraag gesteld of wij wel gedoopt waren. Toen de voorzitter van de reiscie hier ontkennend op antwoordde, vertelde ze hem dat hij volgend jaar beslist terug moest komen, want dan zou hij wel gedoopt kunnen worden. We besloten de kerk maar te verlaten en gingen terug naar het hotel.

De reiscommissie moest eerst bustickets halen voor de trip van de volgende dag naar het oerbos. We probeerden een Yandex-taxi te overtuigen om vijf man mee te nemen, maar zo gek was hij niet; hij was tenslotte geen marsjroetka. Door de sneeuw baanden Alwin en ik ons vervolgens een weg naar een Oezbeeks restaurant. We werden daar herenigd met eens groot deel van ons reisgenootschap. Na een overheerlijk diner keerden we redelijk op tijd terug naar het hotel. Dinsdag beloofde weer een enerverende dag te worden…

Susan – 29 januari

“Alle gelukkige hostels lijken op elkaar, elk ongelukkig hostel is ongelukkig op zijn eigen wijze.” Na de ongemakken van Happy Hostel was het Gogol Mini Hotel een zeer welkome afwisseling. Warm water, rust en de heerlijkste bedden met luxe gordijntjes werden dan ook met vreugde door onze MOST-erds toegejuicht. De nachtrust was hard nodig want we gingen vroeg op pad naar het oerbos: Беловежская пуща. Na een aangename busrit door een zeer wit Wit-Rusland kwamen we aan op onze bestemming. We zouden eerst een wandeling maken door het woud. Al snel bleek voor het geoefende oog en voor hem of haar die de bordjes las dat het gedeelte van het bos waar we doorheen liepen allerminst op leeftijd was. Het landschap werd gekenmerkt door menselijke invloeden: van zandwinningmeertjes tot hakhoutbosjes en plantages van de Amerikaanse Eik, bekend onder de bosbouwers als uitheemse plaagsoort. Het mocht de pret niet drukken. Op een bevroren meertje werden sneeuwballen gegooid, een sneeuwpop gecreëerd en weer verwoest en sneeuwbalduellen (volledig volgens negentiende eeuwse etiquette) gehouden. Met natte handschoenen en frisse neuzen warmden we ons op in het restaurant en met rijstmelksoep achter de kiezen was het daarna tijd om het dierentuintje in te gaan. Hier wisselde Mireille nummers uit met een bizon, gaf Jeffrey de dieren droog brood en suikerklontjes (te koop in zakjes bij de kassa onder de naam “радость для животных”) en aanschouwden we wolven, twee zeer zielige beren, herten, wilde zwijnen en een verdwaalde struisvogel.

In de bus terug naar Brest, terwijl de meeste MOST-erds zich op een retourtje dromenland bevonden, zette de chauffeur hard de muziek op en ging Mireille los op мне без тебя не в кайф. Een ouder Wit-Russisch heertje beviel dat wel en gaf haar een roze aansteker als geschenk en een vette knipoog. Ikzelf raakte nog aan de babbel met een lokale FSC controleur die vertelde over zijn werk als beschermer van het bos.

In Brest aangekomen had iedereen nog een uurtje om snel nog wat avondeten naar binnen te schuiven en daarna stapte onze delegatie weer in de blauwe trein, terug naar Minsk, к новым приключениям спешим, друзья: эй, прибавь-ка ходу, машинист!

Liana – 30 januari

Op de woensdag gingen we naar Doedoetki, een openluchtmuseum in de vorm van een klein dorpje, bestaande uit kleine houten huisjes die allemaal anders waren ingericht en een ander doel dienden. We kregen een rondleiding die begon bij de wodka stokerij, waar ons werd uitgelegd hoe wodka gemaakt wordt. Uiteraard moest die wodka ook geprobeerd worden (voor sommigen was dit het ontbijt van die dag) en weggespoeld worden met een sneetje brood met honing en augurk. Vervolgens bezochten we de kaasfabriek, de pottenbakkerij, het bijenhuis, de smid, en nog veel meer kleine huisjes waar elk hun eigen ambachtelijke beroep uitoefende. We dronken thee met zelfgebakken brood en zelfgemaakte kaas en brachten een bezoek aan de garage, gevuld met oude Sovjet-auto’s en een enkele tractor. De rondleiding eindigde bij de stallen, waar Vitas het paard klaarstond en we in groepjes van zes een rondje op de kar mochten rijden. Vervolgens konden we vrij rondlopen. In ieder huisje waren andere souvenirs te vinden; in de pottenbakkerij waren dit kleine potjes, in de kledingmakerij linnen doekjes met Wit-Russische patronen. Enkelen gingen op jacht naar de zelfgestookte wodka, waarvan was verteld dat die ergens te koop was, anderen deden zich tegoed aan de verschillende souvenirs. Volgens Konstantin, de man van de pottenbakkerij, was je een “good tourist” als je iets kocht. Bepakt en bezakt met souvenirs arriveerden we weer bij de bushalte, waar de bus ons oppikte voor een anderhalf uur lange busrit terug naar Minsk.

Vijay – 31 januari (Hier wachten wij nog met smacht op)

Mats – 1 februari

Op de laatste middag van ons verblijf in Minsk hebben we wederom een rondwandeling gemaakt, ditmaal langs enkele van de Sovjet bezienswaardigheden die de stad rijk is. Oorspronkelijk zouden we die ochtend al een bezoek hebben gebracht aan de Russische ambassade in Minsk. Dat ging echter niet door, dus in plaats daarvan hadden we ’s ochtends de tijd om rustig op te starten—voor velen van ons geen overbodige luxe, gezien onze misdragingen in het uitgaansleven de avond ervoor; de een pakte zijn of haar koffer alvast in, de ander ging nog een laatste keer boodschappen doen, weer een ander kocht souvenirs en een enkeling greep deze kans om simpelweg zo lang mogelijk op bed liggen.

Hoe dan ook verzamelden we uiteindelijk allemaal om drie uur op het Onafhankelijkheidsplein (ook wel bekend als het Leninplein). Terwijl we nog even emotioneel afscheid namen van MOST-voorzitter en vraagbaak Vijay, die ons helaas een dag eerder moest verlaten, legde onze gids alvast uit wat we zouden gaan doen. Elk van ons kreeg een oortje in zodat we zijn commentaar ook op afstand goed zouden kunnen horen. Heel praktisch. Leuke bijkomstigheid: dit stelde de minder levenslustige onder ons (lees: mij) in staat ongezien koffie te halen zonder een woord van de gids te missen.

Het eerste deel van de tocht vond plaats op het plein zelf, met het bekende Leninbeeld, een reeks oude overheidsgebouwen waarvan de specifieke functie me eerlijk gezegd is ontschoten, een staatsuniversiteit en de indrukwekkende Simon en Helenakerk. Om ons heen zagen we zo dus meteen de verschillende bouwstijlen uit de pre-Sovjet-, Sovjet- en post-Sovjettijd. We vervolgden de rondtocht via Onafhankelijkheidslaan (Prospekt Nezavisimosti), een van de hoofdwegen van Minsk. Na een korte stop aan het centrale postkantoor kwamen we onder al gauw aan bij het hoofdkwartier van de KGB. Hoewel dit in principe een van de highlights van de tour had kunnen zijn, leek het mij in mijn staat van ontbinding het uitgelezen moment om een zaakje in te lopen en koffie te halen. Waar ik geen rekening mee had gehouden was dat het oortje buiten bereik zou vallen op het moment dat de groep verder zou lopen. De uitleg heb ik hierdoor dus grotendeels gemist, maar het aanzicht van het KGB-gebouw was op zichzelf al best indrukwekkend. Met hernieuwde kracht vervolgde ik mijn weg richting de groep, die ondertussen een eind verderop was aanbeland bij GUM, een groot warenhuis in Sovjetstijl. Gewapend met mijn net gekochte kop koffie haastte ik me achter hen aan. Uiteindelijk vond ik ze bij een andere bekende winkel, Tsentralny, waar ze tot mijn ontzetting in de rij stonden om op hun gemak koffie te halen. Voor niets zo moeilijk gedaan dus.

Toch was dit geen onaardige onderbreking. Dit ouderwetse café is onder de locals een bekende ontmoetingsplek en ook voor toeristen een absolute aanrader. Wat het zo bijzonder maakt is dat er geen stoelen staan; het is de bedoeling is dat men met uitzicht op de drukke winkelstraat staand het eten en/of drinken consumeert. Het hoogtepunt van deze trektocht was wat mij betreft het huis waar in maart 1898 het Eerste Congres van de Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP) werd gehouden. Destijds werd dit verder heel normaal ogende huisje bewoond door een spoorwegwerker genaamd Roemjantsev. Als dekmantel—zo gaat het verhaal—vierde zijn vrouw haar naamdag en nodigde ze haar vrienden en familie uit; in werkelijkheid kwamen hier dus voor het eerst de socialisten bijeen die nog geen twee decennia later de revolutie zouden ontketenen.

Onze wandeltocht eindigde bij het Overwinningsmonument met de Eeuwige Vlam, een obelisk ter nagedachtenis van de overwinning op de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog en—de naam verraadt het al— een eeuwig brandende vlam ernaast. Na een uur of twee wandelen en een laatste serie groepsfoto’s kwam ook dit avontuur ten einde. We zeiden onze gids gedag en begonnen aan onze laatste glorieuze avond in Minsk.

Tjad – 2 en 3 februari

En zo snel was de reis alweer voorbij gevlogen! Sommigen onder ons waren – vanwege logistieke overwegingen met betrekking tot treinen of verdere reizen – genoodzaakt een extra dagje in Minsk te blijven, wat voor ons natuurlijk totaal geen straf was. Voordat we dit extra dagje konden vormgeven werden we echter gewekt door de wekkers van onze medereizigers. Nadat we van iedereen afscheid hadden genomen en een goede reis hadden gewenst, legden we ons nog even op één oor. Terwijl we ons ontbijtje nuttigden onder goedkeurende blik van onze hosteldame, besloten we de dag te gebruiken om wat minder bekende plekjes in Minsk te bezoeken. Onder leiding van onze privé-gids Pieter, die de stad goed kent dankzij zijn stage aan de Staatsuniversiteit vorig jaar, begaven we ons op weg richting de Nationale Bibliotheek, die als baken van moderne architectuur verrijst aan de Prospekt Nezalezjnosti. Op weg kwamen we langs de Botanische Tuin en besloten eerst hier even rond te kijken. Hoewel het hartje winter was en de tuin grotendeels bedekt was door een dik pak sneeuw, waren we toch blij maar wat blij met deze beslissing. We bewandelden de verschillende met bomen omzuilde laantjes, bezochten de kassen met tropische planten en papegaaien, waarbij Susan kon ons steeds het één en ander vertellen over de verschillende flora en fauna. De sneeuw zorgde ook voor genoeg vermaak, wat erin resulteerde dat we een spoor achterlieten van sneeuwengelen en sneeuwpoppen, die verrassend grote gelijkenis vertoonden met een aantal ons aller bekende hoogleraren.

Na dit intermezzo en een korte wandeling bereikten we dan eindelijk de bibliotheek, waar we vanaf het observatiedek konden genieten van een prachtig uitzicht over de buitenwijken van Minsk. Om onze beentjes te sparen namen we de metro terug richting het centrum. Kerkklokken lokten ons de Heilige Geestkathedraal binnen. Hier vielen we al snel ten prooi aan een lieve baboesjka die het als haar taak had opgevat om ons bij te scholen over alle iconen die de kathedraal rijk is. Deze taak nam zij uitermate serieus en bij elk icoon kon zij minutenlang verhaal houden. Een poging van Pieter om haar monoloog te ontvluchten werd met een “иди сюда, радость моя, послушай” onschadelijk gemaakt. Twee andere vrouwtjes, die onze benarde situatie hadden opgemerkt en ons probeerden te bevrijden door zich in het gesprek te mengen, werden eveneens afgewimpeld. Na een dikke veertig minuten, waarin we de achtergrondgeschiedenis van ongeveer de helft van de iconen hadden behandeld, lukte het ons eindelijk om deze grammofoon-baboesjka te onderbreken en onder veelvuldig “спасибо вам большое” en “Господь с Вами” de kerk te ontvluchten.

De laatste ochtend in Minsk vulden we met een wandeling naar Voelitsa Kastrytsjnitskaja – oftewel Oktoberstraat -, een industrieel gebied dat getransformeerd is tot hipsterhemel, met hele toffe streetart en hippe koffietentjes. Een paradijs voor ieders innerlijke influencer dus. Met mijn behoefte naar foto’s met een hoog Instagram-gehalte voldoende bevredigd, was het daarna tijd om ons te begeven richting het busstation, waar ik afscheid nam van Pieter en Susan en de bus nam richting het vliegveld. Zij zouden iets later op de trein terug naar het Westen stappen. Al met al, een heerlijke twee dagen ter afsluiting van onze tijd in Wit-Rusland!

Reacties uitgeschakeld voor Minsk 2019